Halda skal fjaðraboltanum á lofti eins lengi og hægt er án þess að nota hendurnar.

Tī jiànzi (踢毽子), eða fjaðrabolti, er íþrótt sem þróuð var í Kína á valdatíma Han keisaraættarinnar (206 f.k. - 220). Upprunalega var hún heræfing, en varð að svo vinsælli dægradvöl að óbreyttir borgarar hófu að stunda hana. Þessi skemmtilegi og krefjandi leikur hefur verið spilaður öldum saman af ungum sem öldnum, og í dag er hann þekktur um allan heim.

Tæknin sem notuð er í fjaðrabolta er ansi einföld, sem þýðir þó ekki að hún sé auðveld. Boltinn er samsettur er úr málmundirstöðu og ósviknum fjöðrum. Í nútímaútgáfum er einnig hægt að nota plast eða gúmmí fyrir undirstöðu. Markmiðið er að halda fjaðraboltanum á lofti eins lengi og mögulegt er án þess að nota hendurnar. Yfirleitt er honum sparkað með fótunum, en mjaðmir, bringa og höfuð eru einnig notuð til að skjóta honum í loftið.

Einfaldasta tegund leiksins etjar tveimur leikmönnum á móti hvor öðrum, sem skiptast á að halda fjaðraboltanum á lofti eins lengi og þeir geta. Leikurinn er spilaður í törnum, sem enda þegar fjaðraboltinn snertir jörðina. Þegar það gerist er komið að hinum leikmanninum og í lok leiksins eru stigin svo talin. Í annarri útgáfu eru höfð tvö lið þar sem liðsmenn sparka boltanum á milli sín á þartilgerðum leikvelli, ekki ólíkt blakvelli, fyrir utan að ekkert net er á milli liðanna. Stig og uppgjafir eru veitt samkvæmt villum og mistökum. Á engum tímapunkti er leyfilegt að snerta fjaðraboltann með höndunum.

Færni, útbreiðsla og ástundun

Ein tegund af fjaðrabolta sem krefst mikillar færni og stendur í sérflokki er leikur sem notast við hinn þekktari badmintonbolta. Í þessum leik eru stig fengin samkvæmt útfærslu og erfiðleikastigi, að ekki sé minnst á listræna tilburði leikmannsins. Hægt er að spila þessa tegund fjaðrabolta einsamall eða í liðum. Eina reglan er sú að forðast að láta boltann koma við jörðina án þess að snerta hann með höndunum, á sama tíma og sýnd er erfiðasta og glæsilegasta tæknin sem í manni býr, sem fær áhorfendur til að gapa af undrun eða falla í yfirlið af aðdáun.

Í Kína hefur fjaðrabolti verið iðkaður öldum saman og aldrei farið úr tísku. Tī jiànzi var fyrst höfð sem keppnisíþrótt árið 1933 á fimmtu þjóðarleikunum í Nanjing. Árið 1960 bættist hún á lista þeirra íþrótta sem kenndar voru í kínverskum grunnskólum.

Fjaðrabolti hefur dreifst frá Kína til restarinnar af heiminum, fyrst til Asíu og síðan víðar. Nokkur afbrigði með mismunandi af nöfnum og einkennum hafa einnig verið þróuð. Íþróttin barst til Evrópu árið 1936, þegar íþróttamaður frá Jiangsu sýndi færni sína í fjaðrabolta á Ólympíuleikunum í Berlín. Þjóðverjarnir heilluðust svo af þessum einfalda en jafnframt krefjandi leik að þeir byrjuðu að æfa sig þegar í stað og stofna íþróttafélög honum til stuðnings. Árið 1999 voru Alþjóðlegu samtök fjaðraboltans stofnuð, en þau skipuleggja keppnir og sýningar hvarvetna í heiminum.

Það besta við þennan leik er að hann má spila hvar sem er, hvenær sem er og af hverjum sem er. Hluturinn sem notaður er í leiknum er lítill og ódýr og er hægt að geyma í vasanum. Þeir sem ekki hafa áhuga á að ganga í fjaðraboltafélag þurfa ekki að hafa áhyggjur, því hægt er að þróa leikfærni sína án þess að hljóta þjálfun frá öðrum.

Heilsuáhrifin sem fást af því að stunda fjaðrabolta eru óneitanlega mörg. Besta sönnunin fyrir heilsukosti leiksins er að sjá gamla kínverska ömmu hoppandi um eins og dádýr, sýnandi listir sínar með fjaðraboltann. Þess konar sjón er meira en nóg til að sannfæra mann um að fjaðurbolti er sannarlega ánægjuleg og hagstæð íþrótt.

Heimildir:
http://www.shuttlecock-europe.org/history.php
http://www.hsjp.fi/fi/view/Peli.html

Höfundur: Terhi Mikkolainen
Þýðandi: Linda Sigurðardóttir